مرتضى مطهرى

69

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

يكى از اين آيات آيه‌اى است در سوره تكوير كه از سوره‌هاى كوچك قرآن است . اين سوره از سوره‌هاى مكيه است كه در اوايل بعثت نازل شده است . آن آيه چنين است : « إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ » « 1 » نيست اين مگر يك تذكر و بيدارباش براى تمام جهانيان . در آيهء ديگر كه در سورهء سبأ است مىفرمايد : « وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » « 2 » تو را نفرستاديم مگر آنكه براى همهء مردم بشارت دهنده و بازدارنده باشى ولى بيشتر مردم نادانند . نيز در سورهء انبياء مىفرمايد : « وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ » « 3 » و هرآينه نوشتيم در زبور پس از ذكر كه « زمين » به بندگان صالح من خواهد رسيد . نيز در سورهء اعراف مىفرمايد : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً » « 4 » اى مردم ، من فرستادهء خدايم بر همهء شما . در قرآن هيچ جا خطابى به صورت « يا ايُّهَا الْعَرَب » يا « يا ايُّهَا الْقُرَشيّون » پيدا نمىكنيد . آرى ، گاهى در برخى از جاها خطاب « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » هست كه مطلب مربوط به خصوص مؤمنين است كه به پيغمبر صلى الله عليه و آله گرويده‌اند ( و در اين جهت هم فرق نمىكند ؛ مؤمن ، از هر قوم و ملتى باشد داخل خطاب هست ) و گرنه در موارد ديگر كه پاى عموم در ميان بوده عنوان « يا أَيُّهَا النَّاسُ » آمده است . يك مطلب ديگر در اينجا هست كه مؤيد جهانى بودن تعليمات اسلامى و وسعت نظر اين دين است و آن اينكه آيات ديگرى در قرآن هست كه از مفاد آنها يك نوع « تعزّز » و اظهار بىاعتنايى به مردم عرب از نظر قبول دين اسلام استنباط مىشود . مفاد آن آيات اين است كه اسلام نيازى به شما ندارد ، فرضاً شما اسلام را نپذيريد اقوام ديگرى در جهان هستند كه آنها از دل و جان اسلام را خواهند پذيرفت . بلكه از مجموع اين آيات استنباط مىشود كه قرآن كريم روحيهء آن اقوام ديگر را از قوم عرب براى اسلام مناسبتر و آماده‌تر مىداند . اين آيات به خوبى

--> ( 1 ) . تكوير / 27 . ( 2 ) . سبأ / 28 . ( 3 ) . انبياء / 105 . ( 4 ) . اعراف / 158 .